ΤΙΛΦΟΥΣΙΟ

Το άγνωστο στους περισσότερους Τιλφούσιο όρος βρίσκεται ανάμεσα στη Θήβα και τη Λιβαδειά και αποτελεί προέκταση του όρους Ελικώνα. Οφείλει το όνομα του στην Τιλφούσα πηγή, η οποία σύμφωνα με το μύθο ανέβλυζε νερό θανατηφόρο. Μάλιστα, ο μάντης Τειρεσίας διερχόμενος από την περιοχή, αφού έσβησε τη δίψα του στην πηγή ξεψύχησε και τάφηκε εκεί. Ο θεός Απόλλωνας από την άλλη, που από τη στιγμή της γέννησης του το είχε τάμα να δημιουργήσει το πρώτο μαντείο που θα φανερώνει τις βουλές του πατέρα του, Δία, στους ανθρώπους, όταν έφτασε στην περιοχή και είδε την πηγή Τιλφούσα, θεώρησε ότι βρήκε το μέρος που γύρευε. Όταν όμως το ανακοίνωσε στην Τιλφουσα, τη νύμφη που εξουσίαζε τούτα τα μέρη, αυτή τον απέτρεψε και του πρότεινε να πάει κάτω από τον Παρνασσό, στην Κρίσα. Έπεσε στην παγίδα ο Απόλλωνας και όταν ξεκίνησε να χτίζει το μαντείο, κατάλαβε ότι την πηγή που υπήρχε εκεί, φυλούσε ένα φίδι που όποιος πλησίαζε τον καταβρόχθιζε. Αφού κατάλαβε την πλάνη, επέστρεψε στην Τιλφούσα πηγή και σταμάτησε τη ροή της με τεράστια βράχια.

Πολύ πιο πρόσφατα και συγκεκριμένα το Σεπτέμβρη του 1829, δόθηκε στο Τιλφούσιο όρος η τελευταία μάχη του αγώνα της ανεξαρτησίας κατά των Οθωμανών Τούρκων. Εκεί, οι ελληνικές δυνάμεις υπό τον Υψηλάντη εμπόδισαν τη διέλευση των τουρκικών δυνάμεων προς Λαμία. Τόσο όμως η σπουδαία ιστορική σημασία  του Τιλφούσιου όρους όσο και τα μυθικά σκηνικά που έχουν διαδραματιστεί εδώ, δεν ήταν αρκετά για να μεγαλώσουν τη φήμη του βουνού, παραμένοντας κυριολεκτικά και μεταφορικά στη σκιά των γειτονικών βουνών του Ελικώνα και του Παρνασσού.

Αξίζει να αναφερθεί, ότι το Τιλφουσιο όρος και το χωριό της Πέτρας ήταν παραλίμνια μέχρι το 1931, όταν και ολοκληρώθηκαν τα αποστραγγιστικά έργα της λίμνης Κωπαΐδας για την εξυγίανση της περιοχής από την ελονοσία και την κάλυψη των αναγκών σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Σήμερα, από τις κορυφές του βουνού, δεν χαζεύει κανείς τα νερά της λίμνης αλλά τον έφορο κάμπο και τα βουνά που τον πλαισιώνουν. Το βουνό χαρακτηρίζεται από την εντυπωσιακή βραχώδη κόψη της κορυφογραμμής του και οι βόρειες πλαγιές του είναι ιδιαίτερα απότομες. Αντίθετα, οι νότιες έχουν ήπιες κλίσεις και καλύπτονται από εκτεταμένα δάση φυλλοβόλων βελανιδιών που χρωματίζουν υπέροχα την περιοχή ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες. Στο βουνό υπάρχουν λίγοι χωματόδρομοι αλλά αρκετά μονοπάτια που ενδείκνυνται για ποδηλασία και ακόμη μεγαλύτερο πεδίο για να “ζωγραφίσει” κανείς τις δικές του διαδρομές στις ήπιες πλαγιές.  Επιπλέον, υπάρχουν πολλές διάσπαρτες πηγές και μικρά ρέματα, ιδιαίτερα τους χειμερινούς και ανοιξιάτικους μήνες, μειώνοντας τον απαιτούμενο όγκο νερού που χρειάζεται να κουβαλάμε.

Η διαδρομή ξεκινά από την πλατεία του χωριού Πέτρα. Ανηφορίζει αρχικά στον πρόσφατα στρωμένο ασφαλτόδρομο για 5 χλμ. έως τη μονή Ευαγγελίστριας, καλύπτοντας εύκολα τα πρώτα 300 μ. υψομετρικής διαφοράς. Από το σημείο αυτό, ένα δίκτυο όμορφων και βατών χωματόδρομων με ήπιες σχετικά κλίσεις  οδηγεί  στο ψηλότερο σημείο της διαδρομής, λίγο πάνω από τα 800 μ. υψόμετρο. Εδώ ξεκινά η περιπέτεια και το πιο όμορφο κομμάτι της διαδρομής. Αλλά πριν από αυτό αξίζει μια πολύ μικρή παράκαμψη και μια στάση στο διάσελο λίγο πάνω από τις «πόρτες», όπως ονομάζεται το πέρασμα ανάμεσα στις νότιες και τις βόρειες, απόκρημνες πλαγιές του βουνού, με υπέροχη θέα προς τον Ελικώνα, την Κωπαΐδα και τα βουνά της Εύβοιας. Αφήνοντας το χωματόδρομο που πάει για την κορυφή, μπαίνουμε σε ένα μικρό οροπέδιο και κατηφορίζουμε τις νότιες πλαγιές μέσα από πανέμορφα μονοπάτια και κακοτράχαλους -παρατημένους-  χωματόδρομους για να συναντήσουμε τον κεντρικό πλην πολύ όμορφο δρόμο (ακόμα χωματόδρομο κατά την καταγραφή) που ενώνει τα χωριά Ευαγγελίστρια και Κορώνεια.  Τον ακολουθούμε για 4,5 χλμ, πριν στρίψουμε βόρεια μέσα σε πυκνό δρυοδάσος για την τελευταία ανηφόρα της διαδρομής μήκους 2 χλμ. Από δω και πέρα απομένουν 14 χιλιόμετρα, κατά κύριο λόγο κατηφορικά, με απέραντη θέα στον κάμπο της Κωπαΐδας μέχρι την αφετηρία. Λίγο πριν το χωριό, τα κρύα νερά του καταρράκτη της Πέτρας, αποτελούν ιδανικό σημείο για χαλάρωση και αποθεραπεία.