ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΖΑΓΟΡΙ

Βόρεια Ελλάδα
ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ
83.8 χλμ.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
3 ημέρες
ΥΨΟΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΒΑΣΗ
2600 μ.
ΚΑΤΑΛΗΛΗ ΕΠΟΧΗ
Άνοιξη
Καλοκαίρι
Φθινόπωρο
ΔΥΣΚΟΛΙΑ
Μέτρια
ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Καλή
ΤΕΧΝΙΚΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ
Εύκολη
ΣΗΜΕΙΟ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ

Κείμενο:

Α. Λεονταρίτης

Φωτογραφίες:

Α. Λεονταρίτης

Στα χνάρια του θρυλικού αγώνα Protect Aoos MTB Ultra

Η διαδρομή κινείται στα μαγικά δάση και ποτάμια του ανατολικού Ζαγορίου κυρίως μέσω χωματόδρομων καλής βατότητας σε μια πανδαισία από πανύψηλες οξιές, έλατα, βελανιδιές, μαυρόπευκα, και ρόμπολα. Η προτεινόμενη διαδρομή γίνεται σε τρεις μέρες με μέτριες υψομετρικές διαφορές, χαμηλή τεχνική δυσκολία και αρκετό χρόνο εκτός σέλας για την εξερεύνηση της μοναδικής αυτής περιοχής. Αποτελεί μια ιδανική διαδρομή για μια ήπια και απολαυστική γνωριμία με το bikepacking στην ορεινή Ελλάδα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με εξαίρεση πλέον τη Βωβούσα, το ανατολικό Ζαγόρι αποτελεί μια ξεχασμένη και παραμελημένη περιοχή σε σχέση με τα πολυδιαφημισμένα και διάσημα χωριά του υπόλοιπου Ζαγορίου. Οι απέραντες δασικές εκτάσεις, το σχετικά ήπιο ορεινό ανάγλυφο και οι αραιοί οικισμοί με το μειωμένο πληθυσμό, έχουν αφήσει την ευκαιρία στη φύση να διατηρήσει ένα από τα πιο άγρια, σπάνια και πλέον όμορφα οικοσυστήματα στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα τη νύχτα, είναι πολύ πιθανό να ακούσετε ή, αν είστε τυχεροί, ακόμα και να συναντήσετε κάποιο από τα άγρια θηλαστικά, όπως η αρκούδα, ο λύκος, το ζαρκάδι, το αγριογούρουνο και η αγριόγατα, που διαβιώνουν εδώ. Η ελεγχόμενη υλοτομία που ασκείται στην περιοχή εδώ και πολλές δεκαετίες έχει αφήσει κληρονομιά ένα αστείρευτο δίκτυο χωματόδρομων μέσα στα μαγικά αυτά δάση, που αποτελούν ιδανικό τερέν για απίθανες ποδηλατικές διαδρομές βουνού. Η προτεινόμενη διαδρομή αποτελεί μια όμορφη γνωριμία με την περιοχή και μπορεί να επεκταθεί χρονικά , συμπεριλαμβάνοντας κάποια πεζοπορική διαδρομή, όπως το πανέμορφο μονοπάτι που οδηγεί στον πυρήνα του εθνικού δρυμού της Βάλια Κάλντα η την πιο ορεινή ανάβαση στην κορυφή Αυγό.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

1η ΜΕΡΑ Γυφτόκαμπος – Μακρίνο 29,3 km ↑ 680m – ↓ 870m

Σημείο εκκίνησης της διαδρομής είναι ο Γυφτόκαμπος και ο bike-friendly ξενώνας FREE-INN-ZAGORI, κάτω από τις επιβλητικές ορθοπλαγιές της ανατολικής Τύμφης. Η διαδρομή της πρώτης μέρας αρχικά ακολουθεί τον «κεντρικό» χωματόδρομο που συνδέει τον Γυφτόκαμπο με το Μακρίνο (τμήμα του ποδηλατικού αγώνα Protect Aoos MTB) και στη συνέχεια χάνεται στο δαιδαλώδες δίκτυο δευτερευόντων υλοτομικών δρόμων, εντυπωσιακά καλής βατότητας, μέχρι μια ανώνυμη κορυφή στα 1450 μέτρα υψόμετρο, μέσα σε πυκνό δάσος οξυάς. Κάπου εδώ, παραλίγο να εμπλακούμε σε μετωπική συνάντηση με τη διάσημη καφέ αρκούδα, η οποία όμως ροβόλησε εγκαίρως στην απότομη πλαγιά. Από αυτό το σημείο, μια απολαυστική κατηφόρα μας βγάζει στον οικισμό Καστανώνα, και η διαδρομή ολοκληρώνεται με τον έρημο flat ασφαλτόδρομο στο χωριό Μακρίνο, με συνεχή θέα νότια έως το όρος Λάκμος.
Διανυκτέρευση σε σκηνές στο φιλόξενο χαγιάτι της εκκλησίας.

2η ΗΜΕΡΑ Μακρίνο – Βωβούσα 30,2 km ↑ 1390m – ↓ 930m
Η δεύτερη μέρα ξεκινά με ανηφόρα σε άσφαλτο μέχρι το Ελατοχώρι και τον κεντρικό δρόμο που οδηγεί στη Βωβούσα. Τους καλοκαιρινούς μήνες, καλό είναι να ξεκινήσετε πολύ νωρίς το πρωί, καθώς ο νότιος προσανατολισμός και η απουσία σκιάς θα σας ταλαιπωρήσουν με το καλημέρα. Από εκεί, μια μακρά, αλλά σταθερή και καλά σκιασμένη ανηφόρα μέσα στα μαυρόπευκα φτάνει στη θέση Κονίσματα, στα 1480 μέτρα υψόμετρο. Μια ανάσα στα ψηλά και μετά ξεκινάει η διασκέδαση! Δασικός/υλοτομικός δρόμος καλής βατότητας (επίσης τμήμα του Protect Aoos MTB) μας οδηγεί σε ξέφωτο, μετά από ήπια ανεβοκατεβάσματα, και εκεί ξεκινά μια ονειρική κατηφόρα. Ένας εγκαταλελειμμένος και κατά τόπους σκληρός χωματόδρομος μας κατεβάζει μέσα από ένα πανέμορφο δάσος μαύρης πεύκης στον ποταμό Αώο, στη θέση Λάκος του Παπά. Το τμήμα αυτό είναι ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό και θυμίζει έντονα τη μυστηριώδη Βάλια Κάλντα. Από εκεί, αξίζει μια παράκαμψη για τη θέση Σμιξώματα (λίγο ακόμα ποδήλατο και λίγο περπάτημα), όπου το Αρκουδόρεμα, ερχόμενο από τον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού, σμίγει με τον Αώο. Ευκαιρία για μπάνιο και ξεκούραση. Στη συνέχεια, ακολουθούμε το ρού του ποταμού, αρχικά σε χωματόδρομο και έπειτα σε ανοιχτό και κατηφορικό ασφαλτόδρομο, μέχρι τη Βωβούσα. Διανυκτέρευση σε σκηνές ή σε ξενώνα.

3η ΗΜΕΡΑ Βωβούσα – Γυφτόκαμπος 24,8 km ↑ 860m – ↓ 670m
Η τελευταία μέρα κινείται στον φαρδύ και καλά πατημένο χωματόδρομο που συνδέει τη Βωβούσα με τον Γυφτόκαμπο, μέσω του ορεινού όγκου της Μόρφας/Κουκουρούντζου. Η ανηφόρα είναι συνεχής και μακρά, αλλά ήπια και σταθερή σε κλίση, επιτρέποντάς μας να κερδίσουμε γρήγορα και σχετικά εύκολα υψόμετρο μέχρι τον αυχένα της Μόρφας και τη διασταύρωση για τη Λάιστα, στα 1500 μέτρα. Τα αγέρωχα ρόμπολα και οι ατέλειωτες θέες προς το Σμόλικα και την Τύμφη δίνουν έναν πραγματικά ορεινό τόνο στη διαδρομή μέχρι το ψηλότερο σημείο, στα 1600 μέτρα. Από εδώ, ακολουθεί η τελευταία, χορταστική κατηφόρα μέσα στο δάσος, με παχύ κατά τόπους χαλίκι, που απαιτεί προσοχή, μέχρι τη Βρύση της Τσούκας με το παγωμένο νερό. Από εκεί φτάνουμε χωρίς προβλήματα στο σημείο εκκίνησης στον Γυφτόκαμπο, με ένα πλατύ χαμόγελο στα χείλη.

Άσφαλτος
Χωματόδρομος
Χωματόδρομος Κακής Βατότητας
Μονοπάτι

83.8 χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

22.5χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

51.1χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

9.5χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.7χλμ.

83.8 χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

22.5χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

51.1χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

9.5χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.7χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

22.5χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

9.5χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

51.1χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.7χλμ.
  • ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
\
ΤΟ ΠΕΤΡΙΝΟ ΓΕΦΥΡΙ ΤΗΣ ΒΩΒΟΥΣΑΣ

Χτισμένο το 1748 αποτελεί ένα από τα λίγα εναπομείναντα γεφύρια με χρηστική αξία καθώς μέχρι και σήμερα ενώνει τους δύο μαχαλάδες (γειτονιές) εκατέρωθεν του Αώου. Τα έξοδα για την κατασκευή του κάλυψε ο Αλέξης Μίσσιος από το Μονοδένδρι γιατί την εποχή εκείνη η Βωβούσα αποτελούσε σημαντικό εμπορικό πέρασμα από την Ήπειρο στη Θεσσαλία. Ενδεικτικά, το 1817 το χωριό αριθμούσε 2500 κατοίκους και υπήρχαν τέσσερα χάνια για την εξυπηρέτηση των καραβανιών.

\
ΤΟ ΟΦΙΟΛΙΘΙΚΟ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ

Γεωλογικά, η περιοχή αυτή της Πίνδου εκατέρωθεν του ποταμού Αώου (Σμόλικας, Βασιλίτσα, Αυγό, Βάλια Κάλντα, Μόρφα) κυριαρχείται από τους οφιόλιθους με τα χαρακτηριστικά τους πετρώματα όπως ο γυαλιστερός, πράσινος και σαπωνώδης στην υφή σερπεντινίτης. Επιφανειακά οι αποχρώσεις του είναι καφετιές εξ ου και ο χαρακτηρισμός των βουνών αυτών ως «χωματοβούνια». Στην πραγματικότητα πρόκειται για μάγμα (λάβες) που έχει στερεοποιηθεί στον πυθμένα του Ωκεανού της Τηθύος (μεγέθους Ατλαντικού Ωκεανού) που κάποτε κάλυπτε την Ελλάδα. Ο ωκεάνιος αυτός φλοιός ανυψώθηκε κατά την ορογένεση των βουνών της Πίνδου λόγω του έντονου τεκτονισμού (υποβύθιση τεκτονικής πλάκας της Αφρικής κάτω από την Ευρασιατική).

\
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΒΑΛΙΑ ΚΑΛΝΤΑ

Ο Δρυμός της «Ζεστής Κοιλάδας», η μαγική Βάλια Κάλντα, αποτελεί μια από τις πιο ανέγγιχτες, πλούσιες σε σπάνια άγρια ζωή και εντυπωσιακά όμορφες περιοχές της χώρας μας.
Αναλυτικές πληροφορίες για το φυσικό πλούτο της περιοχής θα βρείτε στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://www.naturagraeca.com/ws/119,181,97,1,1,%CE%92%CE%AC%CE%BB%CE%B9%CE%B1-%CE%9A%CE%AC%CE%BB%CE%BD%CF%84%CE%B1

ROAD BOOK

Απόσταση σημείων Συνολική απόσταση Περιγραφή
0 0

Αφετηρία ο ξενώνας FREE INN ZAGORI πάνω στο δρόμο Σκαμνελλίου-Βρυσοχωρίου με κατεύθυνση προς Σκαμνέλλι

0.5 0.5

Στον πρώτο χωματόδρομο αριστερά προς “Βωβούσα”

1.1 1.6

Στον πρώτο χωματόδρομο δεξιά κατηφορικά

1.5 3.1

Αριστερά στον κυρίως χωματόδρομο που συναντάμε

0.9 4.0

Αφήνουμε αριστερά μας  χωματόδρομο και συνεχίζουμε ευθεία

2.0 6.3

Στη διχάλα αριστερά ανηφορικά

0.2 6.5

Αφήνουμε αριστερά μας δευτερεύοντα χωματόδρομο και συνεχίζουμε ευθεία

0.7 7.2

Στη διχάλα δεξιά κατηφορικα

0.1 7.3

Συνεχίζουμε ευθεία στη διασταύρωση σε διάσελο

1.2 8.5

Αφήνουμε δεξιά μας δευτερεύοντα χωματόδρομο και συνεχίζουμε ευθεία

1.3 9.8

Σε διαστάυρωση σε ρέμα αριστερά

0.7 10.5

Στον πρώτο χωματόδρομο μετά το ξωκκλήσι της Παναγίας Μακρινής δεξιά στο διάσελο

1.3 11.8

Ευθεία σε διασταύρωση

0.1 11.9

Ευθεία σε διασταύρωση

4.3 16.2

Σε δεξια κλειστή στροφή στρίβουμε αριστερά σε απότομο ανηφορικό δευτερεύοντα δρόμο μέσα σε πυκνό δάσος αξυάς

0.5 16.7

Αριστερά στον κυρίως χωματόδρομο

1.0 17.7

Σε διασταύρωη αριστερά – τέλος ανηφόρας

0.6 18.3

Ευθέια σε διασταύρωση στην αρχή της κατηφόρας

1.0 19.36

Δεξιά στη διχάλα

0.04 19.4

Δεξιά στη Διχάλα

2.1 20.4

Ευθεία αφήνοντας δεξιά μας κατηφορικό δευτερεύοντα δρόμο

2.9 23.3

Στη διχάλα αριστερά κατηφορικά

0.8 24.1

Στη διασταύρωση στην άσφαλτο αριστέρα στα πρώτα σπίτια του Καστανώνα

5.2 29.3

Μακρίνο: Τέλος πρώτης μέρας

2.8 32.1

Μπαίνοντας στο Ελατοχώρι στη διχάλα δεξιά

0.6 32.7

Στη διασταύρωση δεξιά  προς “Ιωάννινα, Βωβούσα”

0.3 33.0

Ευθεία σε διασταύρωση (αφήνουμε δρόμο προς “Τσούκα Τζίνα”)

0.9 33.9

Αριστερά προς “Βωβούσα” στον κεντρικό ασφαλτόδρομο

6.2 40.1

Στη Θέση Κονίσματα σε διάσελο ευθεία στον ασφαλτόδρομο

1.9 42.0

Στο δεύτερο χωματόδρομο δεξιά πάνω σε αριστερή φουρκέτα

4.7 46.7

Σε ξέφωτο αριστερά κατηφορικά σε κακό χωματόδρομο με κροκάλες και νερά

4.8 51.5

Σε διαστάυρωση δεξιά προς σμιξώματα (Ε6)

1.0 52.5

Ξεφώτο και τέλος χωματόδρομου. Σήμανση Ε6 μονοπατι προς Σμιξώματα

1.7 54.2

Στην προηγούμενη διαστάυρωση δεξιά προς “Βωβούσα (Ε6)”

0.4 54.6

Διάσχιση ρέματος και αριστερά ανηφορικά στη διχάλα (δεξιά οδηγεί στο Λάκκο του Παπά)

1.0 55.6

Στη διασταύρωση στον ασφαλτόδρομο δεξιά

2.6 58.2

Στη σιδερένια γέφυρα του Αώου δεξιά προς “Βοβούσα, Περιβόλι”

0.7 58.9

Πλατεία Βωβούσας –  Τέλος δεύτερης μέρας

0 58.9

Αφετηρία της τρίτης μέρας η πλατεία. Διασχίζουμε πέτρινη γέφυρα Βωβούσας.

0.1 59.0

Στο καλντερίμι μετά τη γέφυρα αριστερά

0 59.0

Στον ασφαλτόδρομο δεξιά

0.6 59.6

Στη διχάλα αριστέρα προς “Γυφτόκαμπο”

0.9 61.5

Για το επόμενο χιλιόμετρο ευθεία στον κεντρικό χωματόδρομο αφήνοντας εκατέρωθεν διάφορους δευτερέυοντες χωματόδρομους μέχρι την πηγή στο αριστερό μας χέρι

5.5 67.0

Ευθεία σε διασταυρωση

1.4 68.4

Ευθεία σε διασταυρωση σε ράχη

1.1 69.5

Δεξια στη διασταυρωση (αριστερά “δασική οδός”)

0.8 70.3

Στη διασταυρωση αριστέρά προς “Γυφτόκαμπο”

0.05 70.35

Ευθεία ανηφορικά

0.15 73.5

Κατηφορικά δεξιά στη διχάλα

3.4 76.9

Ευθεία ανηφορικά σε διασταύρωση (δεξιά “δασική οδός) λίγα μέτρα πριν τη βρύση της Τσούκας

6.3 83.2

Για τα επόμενο χιλιόμετρα ακολουθούμε τον κεντρικό χωματόδρομο αφήνοντας εκατέρωθεν διάφορους δευτερέυοντες χωματόδρομους μέχρι την διασταύρωση με ασφαλτόδρομο

6.3 83.2

Δεξιά στον ασφαλτόδρομο

0.6 83.8

Τέλος Διαδρομής –  Ξενώνας FREE INN ZAGORI