ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ – ΑΠΟΣΤΟΛΙΑΣ

Κεντρική Ελλάδα
ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ
20.7 χλμ.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
2 - 4 ώρες
ΥΨΟΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΒΑΣΗ
450 μ.
ΚΑΤΑΛΗΛΗ ΕΠΟΧΗ
Άνοιξη
Φθινόπωρο
Χειμώνας
ΔΥΣΚΟΛΙΑ
Μέτρια
ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Μέτρια
ΤΕΧΝΙΚΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ
Εύκολη
ΣΗΜΕΙΟ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ

Κείμενο:

Γ. Κουτρώτσιος

Φωτογραφίες:

Γ. Κουτρώτσιος

Στα δρυοδάση της αρχαίας Δωρίδας

Μια απολαυστική ποδηλατική διαδρομή στην καρδιά της αρχαίας Δωρίδας, ανάμεσα στα χωριά Καστέλλια, Αποστολιάς και Μπράλος. Ήσυχοι χωματόδρομοι ανάμεσα σε πυκνά δρυοδάση, προσφέρουν υπέροχη θέα στις βόρειες πλαγιές του Παρνασσού και την κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού. Μια διαδρομή χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, ιδανική για όσους έλκονται από την ηρεμία της φύσης και αδιαφορούν για τις στατιστικές επιδόσεις.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στο βορειοανατολικό άκρο της Φωκίδας, ανάμεσα στους ορεινούς όγκους της Οίτης, της Γκιώνας και του Παρνασσού, απλώνεται μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, με εκτεταμένα δρυοδάση, μικρά ρέματα και παραδοσιακά χωριά που διατηρούν ζωντανά τα ίχνη μιας μακραίωνης ιστορίας. Εδώ, ανάμεσα στα χωριά Καστέλλια, Αποστολιάς και Μπράλος, διαγράφεται μια πανέμορφη ποδηλατική διαδρομή, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας κινείται σε ήσυχους χωματόδρομους, μέσα σε πυκνά δάση βελανιδιάς.

Η ευρύτερη περιοχή υπήρξε κατά την αρχαιότητα η κοιτίδα των Δωριέων, καθώς εδώ αναπτύχθηκε η περίφημη Δωρική Τετράπολη, αποτελούμενη από τις πόλεις Κυτίνιο, Ερινεό, Βοίο και Πίνδο. Τα Καστέλλια, χτισμένα σε υψόμετρο περίπου 450 μέτρων, βρίσκονται στην καρδιά της αρχαίας Δωρίδας. Η ονομασία τους συνδέεται με το μεσαιωνικό κάστρο που σώζεται σε ερειπιώδη κατάσταση κοντά στη θέση του παλαιού οικισμού. Το χωριό βρισκόταν αρχικά στη θέση Παλιοκαστέλλι, από όπου οι κάτοικοι μετακινήθηκαν σταδιακά κατά τον 19ο αιώνα στη σημερινή του θέση. Σημαντική υπήρξε και η συμμετοχή των κατοίκων του στην Επανάσταση του 1821, με ορισμένους από αυτούς να πολεμούν στο πλευρό του Οδυσσέα Ανδρούτσου στην ιστορική μάχη στο Χάνι της Γραβιάς. Στις μέρες μας, είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πιο περιποιημένα χωριά της περιοχής, με πέτρινα σπίτια και ολάνθιστες αυλές, καφενεία και ταβέρνες και 400 περίπου μόνιμους κατοίκους.

Λίγο βορειότερα βρίσκεται ο Αποστολιάς, ένα μικρό χωριό χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 520 μέτρων, στους πρόποδες της Οίτης. Μέχρι το 1927 ήταν γνωστό ως Κάτω Κάνιανη, ενώ η σημερινή του ονομασία συνδέεται με τον ναό των Αγίων Αποστόλων, που δεσπόζει στο κέντρο του οικισμού. Η ιστορία του χωριού είναι στενά συνδεδεμένη με την αγροτική ζωή και τη μεταλλευτική δραστηριότητα, καθώς στην ευρύτερη περιοχή λειτουργούσαν παλαιότερα μεταλλεία βωξίτη, στα οποία απασχολούνταν πολλοί από τους κατοίκους.

Ωστόσο, το στοιχείο που καθιστά την περιοχή πραγματικά ξεχωριστή είναι το φυσικό της περιβάλλον. Οι λόφοι ανάμεσα στα Καστέλλια, τον Αποστολιά και τον Μπράλο καλύπτονται από εκτεταμένα δάση φυλλοβόλων δρυών (βελανιδιών), που σχηματίζουν ένα εντυπωσιακό καταπράσινο τοπίο την άνοιξη και το καλοκαίρι, ενώ το φθινόπωρο μεταμορφώνονται σε ένα μωσαϊκό από όλες τις πιθανές αποχρώσεις του κίτρινου και του καφέ.  Το δάσος αυτό, όπως και πολλά ακόμη διάσπαρτα ανά την Ελλάδα, αποτελούν υπολείμματα αρχαίων δρυοδασών τα οποία αποτελούσαν στο παρελθόν σημαντικό στοιχείο της φυσικής βλάστησης μεγάλου μέρους της ελληνικής επικράτειας, ιδιαίτερα στις ημιορεινές και ορεινές περιοχές. Ωστόσο, η συστηματική υλοτομία για καυσόξυλα και ξυλεία, οι εκχερσώσεις για τη δημιουργία καλλιεργήσιμων εκτάσεων και η εντατική κτηνοτροφία οδήγησαν στη σταδιακή συρρίκνωσή τους. Σε πολλές περιοχές, η φυσική αναγέννηση των δρυών περιορίστηκε από τη συνεχή βόσκηση, με αποτέλεσμα τα παλαιά δάση να αντικατασταθούν από θαμνώνες, βοσκότοπους ή άλλους τύπους δασικής βλάστησης.

Τα μικρά ρέματα που διασχίζουν την περιοχή, με σημαντικότερο για τη διαδρομή εκείνο του Αποστολιά, διαμορφώνουν ένα ανάγλυφο με συνεχείς εναλλαγές, ενώ από τα πιο ανοιχτά σημεία του δάσους αποκαλύπτεται υπέροχη θέα προς τις βόρειες πλαγιές του Παρνασσού και την κοιλάδα του Βοιωτικού Κηφισού.

Οι παλιοί δασικοί και αγροτικοί δρόμοι της περιοχής και το ήπιο ανάγλυφο αποτελούν ιδανικό καμβά για το σχεδιασμό ποδηλατικών διαδρομών. Το φθινόπωρο, μετά τις πρώτες αξιόλογες βροχοπτώσεις, τα δρυοδάση της περιοχής φιλοξενούν μια εντυπωσιακή ποικιλία μανιταριών, ανάμεσά τους και τους περιζήτητους εδώδιμους βωλίτες (porcini). Έτσι, η ποδηλατική εξόρμηση μπορεί να συνδυαστεί με την παρατήρηση ή και τη συλλογή μανιταριών, για όσους διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις αναγνώρισης των ειδών.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

Αφετηρία της διαδρομής αποτελεί το χωριό Καστέλλια, μόλις 5 χλμ. από την ιστορική Γραβιά. Λίγο μετά τη βόρεια έξοδο του χωριού, ένας βατός χωματόδρομος κατηφορίζει μέχρι το ρέμα της Αποστολιάς και συνεχίζει παράλληλα με την κοίτη του, μέχρι να συναντήσει τον ασφαλτόδρομο που συνδέει τον Αποστολιά με τον κεντρικό δρόμο Μπράλου–Οίτης.

Ακολουθεί μια σύντομη αλλά απότομη ασφαλτοστρωμένη ανάβαση, που οδηγεί στο ψηλότερο σημείο της διαδρομής, σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων. Από εδώ ξεκινά ένα από τα ομορφότερα τμήματά της: μια απολαυστική κατάβαση 7 χιλιομέτρων σε έναν σχεδόν ξεχασμένο χωματόδρομο, που διασχίζει ένα πυκνό και εντυπωσιακό δρυοδάσος. Κατά διαστήματα, η πυκνή βλάστηση παραχωρεί τη θέση της σε ανοιχτά σημεία με πανοραμική θέα στις βόρειες πλαγιές του Παρνασσού και τον κάμπο της Τιθορέας.

Στη συνέχεια, η διαδρομή ακολουθεί έναν ακόμη βατό χωματόδρομο, μέχρι να συναντήσει ξανά το ρέμα της Αποστολιάς. Από εκεί αρχίζει η ανάβαση προς το ομώνυμο χωριό, μέσα σε ένα όμορφο αγροτικό και δασικό τοπίο. Το τελευταίο τμήμα της διαδρομής είναι ασφάλτινο και κατηφορικό, οδηγώντας πίσω στα Καστέλλια, όπου ολοκληρώνεται ο κύκλος.

Συνολικά, η διαδρομή σχηματίζει δύο κύκλους που ενώνονται στο ρέμα της Αποστολιάς, προσφέροντας τη δυνατότητα να πραγματοποιηθεί μόνο ο ένας από αυτούς, μειώνοντας σημαντικά τη συνολική απόσταση. Οι χωματόδρομοι είναι στην πλειονότητά τους ομαλοί και βατοί, χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, γεγονός που καθιστά τη διαδρομή κατάλληλη ακόμη και για ποδηλάτες με περιορισμένη εμπειρία στο χώμα. Ωστόσο, οι αναβάσεις απαιτούν μια στοιχειώδη φυσική κατάσταση.

Άσφαλτος
Χωματόδρομος
Χωματόδρομος Κακής Βατότητας
Μονοπάτι

20.7 χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

6.2χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

9.9χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

4.6χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.0χλμ.

20.7 χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

6.2χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

9.9χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

4.6χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.0χλμ.

ΑΣΦΑΛΤΟΣ

6.2χλμ.

ΧΩΜ. ΚΑΚΗΣ ΒΑΤΟΤΗΤΑΣ

4.6χλμ.

XΩΜΑΤΟΔΡΟΜΟΣ

9.9χλμ.

ΜΟΝΟΠΑΤΙ

0.0χλμ.
  • ΝΕΡΟ - ΦΑΓΗΤΟ
\
ΝΕΡΟ

Κατά μήκος της διαδρομής δεν υπάρχουν σημεία ανεφοδιασμού με πόσιμο νερό, παρά μόνο στα δύο χωριά. Είναι επομένως απαραίτητο να έχουμε μαζί μας επαρκή ποσότητα, ανάλογα με την εποχή και τις επικρατούσες καιρικές συνθήκες.

\
ΦΑΓΗΤΟ

Αν η ομορφιά του δρυοδάσους δεν είναι από μόνη της αρκετός λόγος για να επισκεφτείτε την περιοχή, υπάρχει ακόμη ένας, εξίσου δελεαστικός: Η ταβέρνα «Μιράντα» στα Καστέλλια. Μια από τις καλύτερες ταβέρνες ολόκληρης της Ρούμελης, με εξαιρετικά κρεατικά, πεντανόστιμα μαγειρευτά και αυθεντικές παραδοσιακές γεύσεις, αποτελεί τον ιδανικό επίλογο μιας ποδηλατικής εξόρμησης. Και ίσως, τελικά, έναν από τους σημαντικότερους λόγους για να επαναλάβετε τη διαδρομή!

ROAD BOOK

Απόσταση σημείων Συνολική απόσταση Περιγραφή
0 0

Αφετηρία το κέντρο του χωριού Καστέλλια. Ξεκινάμε με κατεύθυνση προς Αποστολιά.

1.0 1.0

Μετά την έξοδο του χωριού, στον 1ο χωματόδρομο, διαγώνια δεξιά

0.2 1.2

Μετά από λίγο,. στη διχάλα δεξιά

2.6 3.8

Παραβλέπουμε όλους τους δευτερεύοντες χωματόδρομους. Λίγο πριν το ρέμα, δεξιά

0.2 4.0

Αμέσως μετά το ρέμα, αριστερά (παράλληλα με το ρέμα)

1.7 5.7

Στο τέλος του δρόμου, δεξιά στον ασφαλτόδρομο

1.8 7.5

Στο τέλος της ανηφόρας, δεξιά στον κεντρικό ασφαλτόδρομο

0.4 7.9

Στον 1ο χωματόδρομο, δεξιά διαγώνια προς τα πίσω

1.1 9.0

Στην 1η διχάλα, δεξιά

1.4 10.4

Στη διαστάυρωση των χωματόδρομων, αριστερά

2.8 13.2

Στο τέλος του δρόμου, δεξιά στον κεντρικό ασφαλτόδρομο

0.1 13.1

Αμέσως μετά, δεξιά στον 1ο χωματόδρομο

2.3 15.4

Στη διχάλα, αριστερά προς το ρέμα

0.4 15.8

Μετά τη ρεματιά, κάθετα δεξιά

2.1 17.9

Λίγο πριν το χωριό, αριστερά ανηφορικά σε διχάλα

0.2 18.1

Μετά την εκκλησία, αριστερά στη διχάλα

0.1 18.2

Στον κεντρικό δρόμο του χωριού, αριστερά και καταλήγουμε στην αφετηρία.