ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ

Η Σκοτεινή και τα Κοτύλαια Όρη αποτελούν μέρος της οροσειράς της κεντρικής Εύβοιας, μήκους 40 χιλιομέτρων, και συνιστούν τη συνέχεια του ορεινού όγκου Δίρφης – Ξηροβουνίου. Η ευρύτερη περιοχή χαρακτηρίζεται από σειρές ασβεστολιθικών πετρωμάτων με έντονη καρστικοποίηση και αμέτρητες δολίνες, πόλγες, δακτυλογλυφές, σπήλαια και βάραθρα. Το καρστ, αν και είναι συνυφασμένο με τα σπήλαια, αποτελεί ένα πολύπλοκο σύστημα επιφανειακών και υπόγειων γεωμορφών ως αποτέλεσμα της διάλυσης ανθρακικών πετρωμάτων από το ελαφρώς όξινο νερό της βροχής. Τα Κοτύλαια Όρη πιθανότατα οφείλουν την ονομασία τους στη γεωλογική τους δομή και τα εντυπωσιακά καρστικά έγκοιλα που βρίσκονται στο κεντρικό τους οροπέδιο. Η κοτύλη, κατά την αρχαιότητα, ήταν αγγείο σε σχήμα γαβάθας που χρησιμοποιούνταν ως μονάδα μέτρησης όγκου τόσο από τους Έλληνες όσο και από τους Ρωμαίους.

Η οροσειρά της κεντρικής Εύβοιας καλύπτεται από πυκνά δάση Κεφαλληνιακής Ελάτης, ενδημικής για την Ελλάδα, που σκαρφαλώνουν στα 1200-1300 μέτρα υψόμετρο. Τοπικά σχηματίζουν μεικτά δάση με καστανιές, προσφέροντας απίστευτες εικόνες με εναλλαγές χρωμάτων κατά τους φθινοπωρινούς μήνες. Αιωνόβιες καρυδιές, απομεινάρια άλλων εποχών, μαρτυρούν τη μακρόχρονη ανθρώπινη δραστηριότητα στα δύσβατα και δύστροπα αυτά μέρη. Στα ρέματα φυτρώνουν τεράστια πλατάνια, σφενδάμια και λεύκες, ενώ η βλάστηση συμπληρώνεται με πουρνάρια, βουνοκυπάρισσα, αριές, φράξους, σορβιές, ίταμους, γκορτσιές και άλλα. Δεκάδες ενδημικά φυτά της Εύβοιας, καθώς και πολλά σπάνια είδη, συναντά κανείς στην περιήγησή του. Στα δύσβατα αυτά βουνά, με τα πυκνά δάση και τις βραχώδεις ορθοπλαγιές, βρίσκουν καταφύγιο δεκάδες είδη ορνιθοπανίδας. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για τα φυτά και τα ζώα των ορεινών αυτών όγκων εδώ.

Τα πρώτα χιλιόμετρα διανύονται στον ανηφορικό κεντρικό ασφαλτόδρομο, με κατεύθυνση τους Στρόπωνες, καλύπτοντας περισσότερα από 600 μέτρα υψομετρικής διαφοράς. Μπαίνοντας στον χωματόδρομο μέσα στο πυκνό και χαρακτηριστικό για την περιοχή μεικτό δάσος ελάτης-καστανιάς, ξεκινά το κυρίως και πιο περιπετειώδες τμήμα της διαδρομής. Ο καλής βατότητας, εν απουσία λάσπης, χωματόδρομος μας ανεβάζει στο διάσελο Ξεροβουνίου-Σκοτεινής, στα 1150 μέτρα υψόμετρο. Ανταμοιβή της επίπονης ανάβασης είναι η θέα των γκρεμών του επιβλητικού Ξεροβουνίου, που κόβει την ανάσα.

Τα επόμενα χαλαρά και απολαυστικά χιλιόμετρα μας κατεβάζουν μέσα από ελατοδάσος στη διάσημη Καταβόθρα της Σκοτεινής και το ομώνυμο οροπέδιο. Οι δυσκολίες όμως δεν έχουν ακόμα τελειώσει. Ένας κακής βατότητας χωματόδρομος κυκλώνει τη Σκοτεινή από τα νότια, αρχικά ανηφορικά και στη συνέχεια απότομα κατηφορικά, με πολλές κροκάλες, αγκάθια και έκθεση στον ήλιο, έως τα καρστικά υψίπεδα που χαρακτηρίζουν τα Κοτύλαια. Μια απότομη πετρώδης ανηφόρα οδηγεί στην κορυφή του Κολιαδάκου, στα 960 μέτρα, και σύντομα η διαδρομή συναντά ξανά κεντρικό χωματόδρομο πολύ καλής βατότητας, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση του πρώτου δύσκολου μισού της διαδρομής.

Στη συνέχεια, κινείται στα βραχώδη αλλά κατάφυτα με έλατα υψίπεδα, χάνοντας αργά ύψος με ήπιες ανηφοροκατηφόρες και μοναδικές θέες στους γύρω ορεινούς όγκους, πριν βουτήξει απότομα σε οροπέδιο με καρυδιές — μια αληθινή ποδηλατική απόλαυση. Από το σημείο αυτό, ένα στενό αλλά ήπιο σε κλίσεις μονοπάτι που σταδιακά εξελίσσεται σε εγκαταλειμμένο χωματόδρομο οδηγεί στα διάσημα και άκρως εντυπωσιακά, καταπράσινα οροπέδια της Βρωμονέρας. Η διαδρομή επιφυλάσσει μια τελευταία σύντομη ανάβαση σε διάσελο, αλλά το τελείωμα περιλαμβάνει μια απότομη, απολαυστική κατηφόρα σε καλό χωματόδρομο και εν συνεχεία σε στενό και πολύ απότομο τσιμεντόδρομο (προσοχή στα φρένα!), που οδηγεί στο σημείο εκκίνησης στο Μετόχι.