ΖΗΡΕΙΑ

H Ζήρεια, το όρος Κυλλήνη της αρχαίας Αρκαδίας, είναι ο τόπος γέννησης του θεού Ερμή. Ο άτακτος μικρός Ερμής με όλο το θράσος που έχει ένα βρέφος που ανακαλύπτει τον κόσμο, κλέβει τα βόδια του αδερφού του Απόλλωνα σε ηλικία μερικών μόνο ημερών. Εκείνος έξαλλος στέλνει τον Σειληνό με συνοδεία Ιχνευτών Σατύρων να εντοπίσουν τον κλέφτη και τα ίχνη τους οδηγούν στο σπήλαιο του Ερμή. Ο μικρός για να περάσει την ώρα του στο μεταξύ, κατασκευάζει την πρώτη λύρα από το καύκαλο μια χελώνας και χορδές. Πρόκειται για το πρώτο έγχορδο μουσικό όργανο της ιστορίας! Για να κατευνάσει το μένος του μεγάλου του αδερφού, ο Ερμής του χαρίζει την λύρα και ο Απόλλωνας, ο θεός του φωτός, γίνεται και θεός της μουσικής. Έτσι, η γέννηση του Ερμή συνδέεται άμεσα με τις απαρχές της μουσικής. Έκτοτε, η μουσική κατηφορίζει τις πλαγιές του βουνού για να συναντήσει τους θνητούς και να συνδεθεί με κάθε είδους συναίσθημα της ανθρώπινης ψυχής…
Το όνομα Ζήρεια προέρχεται από την σλαβική λέξη zir που σημαίνει βελανίδι, ενώ το Κυλλήνη από τους πολλούς «κυλλούς» χώρους που υπάρχουν στην περιοχή. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο βουνό της Πελοποννήσου μετά τον Ταΰγετο με ψηλότερη κορυφή τη Μεγάλη Ζήρεια ή Ψηλή Κορυφή ή Σημείο (2.374 μ.). Το βουνό χαρακτηρίζεται από ήπιες κλίσεις και πολλά οροπέδια, στα οποία σχηματίζονται και δύο ρηχές εποχικές λίμνες, η λίμνη Δασίου και η λίμνη Μεγαγιάννη. Τα πετρώματα είναι ως επί του πλείστον ασβεστολιθικά, με αποτέλεσμα το σχηματισμό πολλών σπηλαίων και δολίνων. Παρόλη την ανθρωπογενή πίεση ανά τους αιώνες, στη Ζήρεια διατηρούνται ακόμη εκτεταμένα και πυκνά δάση. Χαμηλότερα συναντάμε μικτά δάση φυλλοβόλων βελανιδιών με πουρνάρια, κουμαριές κ.α. Μετά τα 800μ. ξεκινάν τα μεγάλά δάση κεφαλληνιακής ελάτης, ενώ σε κάποια σημεία, ιδιαίτερα στην χαράδρα της Φλαμπουρίτσας, αναπτύσσονται δάση μαύρης πεύκης. Στα μεγαλύτερα υψόμετρα απουσιάζουν τα δέντρα, αλλά απαντούν πολλά σπάνια και ενδημικά ποώδη φυτά. Συνολικά η χλωρίδα του βουνού περιλαμβάνει πάνω από 1000 είδη, εκ των οποίων 3 είναι ενδημικά του βουνού και 29 ενδημικά της Πελοποννήσου. Ιδιαίτερα πλούσια είναι και η ορνιθοπανίδα του βουνού, περιλαμβάνοντας περισσότερα από 100 είδη, μεταξύ των οποίων και κάποια μεγάλα αρπακτικά όπως ο χρυσαετός. Αντίθετα, σχετικά λίγα είδη αμφίβιων, ερπετών και θηλαστικών διαβιούν στη Ζήρεια. Η παρουσία όμως κάποιων εξ αυτών είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς πρόκειται για σπάνια η και απειλούμενα είδη όπως η βίδρα και τα μικρά τρωκτικά νανοκρικέτος (Cricetulus migratorius) και δεντρομυωξός (Dryomys nitedula), ενώ πρόσφατα (2022) επιβεβαιώθηκε και η παρουσία του λύκου ο οποίος κατάφερε να επαναποικίσει την Πελοπόννησο.

Με αφετηρία τα Άνω Τρίκαλα, τα πρώτα χιλιόμετρα διανύονται στον ανηφορικό ασφαλτόδρομο που οδηγεί στο οροπέδιο της Ζήρειας, καλύπτοντας έτσι εύκολα 500 μέτρα υψομετρικής διαφοράς. Εδώ ξεκινά τα χώμα και η περιπέτεια! Ο μέτριας βατότητας πετρώδης χωματόδρομος μας ανεβάζει μέσα από πυκνό ελατοδάσος κοντά στο σπήλαιο του Ερμή και η μεγαλύτερη ανηφόρα είναι πια πίσω μας. Κινούμενοι στις ανατολικές πλαγιές της Ζήρειας έχουμε υπέροχη θέα προς τη Μικρή Ζήρια και τη Χαράδρα της Φλαμπουρίτσας. Αλλαγή κατεύθυνσης προς τα δυτικά, σε όμορφα αλπικά λιβάδια, και αρκετές ανηφοροκατηφόρες σε καλό χωματόδρομο (εφόσον η λάσπη απουσιάζει). Και για να μην είναι όλα τόσο εύκολα, στο δρόμο μας συναντάμε στάνη και φυσικά τσοπανόσκυλα η οποία όμως δεν προβληματίζει ιδιαίτερα. Αν τα δείτε σκούρα, η στάνη μπορεί να παρακαμφθεί από τις ομαλές πλαγιές νότια. Ξεκορφίζουμε σε ιδανικό για στάση, ομαλό διάσελο με φανταστική θέα προς τον ανατολικό Χελμό (Ντουρντουβάνα, Μαδερό, Νησί, Χτένια) και με τη δέουσα προσοχή κατηφορίζουμε σε απότομο, στενό χωματόδρομο με πολλές πέτρες και νεροφαγώματα έως το ειδυλλιακό οροπέδιο του Φαρμακίλα. Το βουνό στα καλύτερα του. Επιβλητικές απόκρημνες πλαγιές, δάσος, απομόνωση, ομορφιά! Η τελευταία ανηφόρα καλύπτει 400 μέτρα υψομετρικής διαφοράς μέσα σε πυκνό ελατοδάσος και αν και μακρά σε μήκος, η κλίση είναι σταθερή και το τερέν αρκετά καλό. Από εκεί και μπρος μόνο διασκέδαση και παιχνίδι. Κατηφορίζουμε μέσα από κατεστραμμένους χωματόδρομους και εύκολα μονοπάτια έως την διάσημη λίμνη Δασίου και από εκεί ακολουθούμε φαρδύ κατηφορικό χωματόδρομο μέχρι τα πρώτα σπίτια της Άνω συνοικίας των Τρικάλων.