ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΩΝ ΜΟΥΣΩΝ

Η Άσκρη ήταν αρχαία Βοιωτική πόλη χτισμένη στις ανατολικές πλαγιές του Ελικώνα. Σύμφωνα με το  μύθο που μεταφέρει ο περιηγητής και γεωγράφος Παυσανίας, η Άσκρη χτίστηκε από τους Αλωάδες, μυθικά πρόσωπα, απόγονοι του θεού Ποσειδώνα. Οι Αλωάδες ίδρυσαν την Άσκρη με συνιδρυτή τον Οίοκλο, γιο του Ποσειδώνα και της όμορφης γυναίκας από την Βοιωτία Άσκρας, από την οποία πήρε το όνομά της η πόλη. Στους ιστορικούς χρόνους η πόλη ανήκε στο κράτος των Θεσπιών. Η Άσκρη ήταν η πατρίδα του γνωστότερου μετά τον Όμηρο επικού ποιητή της αρχαιότητας Ησίοδου, πατέρα του διδακτικού έπους. Ο Ησίοδος μάλιστα, αναφέρει την Άσκρη στο έργο του «Έργα και Ημέραι».

Δυτικά του χωριού βρίσκεται το βουνό Ζαγαράς, παρακλάδι του Ελικώνα. Πρόκειται για ένα βουνό με έντονο ανάγλυφο, πολλά νερά και μπόλικο πράσινο. Πλατάνια, κυπαρίσσια βελανιδιές και πουρνάρια στα χαμηλότερα και ένα πυκνό ελατοδάσος πάνω από τα 700μ. συνθέτουν τη βλάστηση του βουνού. Μεταξύ του Ζαγαρά και του χωριού Άσκρη βρίσκεται η περίφημη κοιλάδα των Μουσών, την οποία διατρέχει ο ποταμός Περμησσός. Εδώ εισήχθη από του Αλωάδες, η λατρεία των Μουσών. Αυτές δίδαξαν στον Ησίοδο την τέχνη της ποίησης και του τραγουδιού όταν αυτός έβοσκε τα ζωντανά του στα λιβάδια της περιοχής. Οι Μούσες ήταν αυτές που κάποτε έδιναν έμπνευση για έργα ειρήνης και πολιτισμού, σε θεούς και ανθρώπους. Στην περιοχή λατρεύονταν οι τέχνες σαν ύψιστο αγαθό και διοργανώνονταν από τους Θεσπιείς γιορτές προς τιμή των προστάτιδων θεών τους, τα επονομαζόμενα Μουσεία. Σε αυτές συμμετείχαν επικοί ποιητές, αυλωδοί και αυλητές.

Οι γαλλικές ανασκαφές του 1899, αποκάλυψαν το ιερό με τα εννέα βάθρα των αγαλμάτων των Μουσών, καθώς και ένα αρχαίο θέατρο λίγο πιο πάνω, που πραγματοποιούνταν εκδηλώσεις προς τιμή τους. Κινούμενοι από την κοιλάδα προς το χωριό, είναι εμφανή πάνω σε χαρακτηριστικό ύψωμα τα απομεινάρια ενός πέτρινου φράγκικου πύργου του 13^ου αιώνα, ενώ στον απέναντι λόφο, που ονομάζεται Πυργάκι, σώζεται η οχύρωση αρχαίου πύργου κατασκευασμένου από τους Θεσπιείς το 371 π.Χ. με σκοπό να ελέγχουν την κοιλάδα και τις κινήσεις της αντίπαλης πόλης των Θηβών.

Οι περισσότερες κορυφογραμμές της Βοιωτίας έχουν καταστεί βιομηχανικές περιοχές παραγωγής «πράσινης ενέργειας». Χιλιάδες δέντρα κόπηκαν και αμέτρητα χιλιόμετρα νέων δρόμων έχουν διανοιχθεί για την εγκατάσταση των μεταλλικών γιγάντων στις  κορυφές τους.  Μέχρι σήμερα τα τραγούδια του Ησίοδου θαρρείς πως κρατούσαν μακριά τα μεταλλικά τέρατα από την κοιλάδα των Μουσών και τον Ζαγαρά. Δυστυχώς, με τις ευλογίες του κρατικού μηχανισμού, οι αδηφάγες πολυεθνικές βλέπουν κάθε κομμάτι γης -ανεξάρτητα από το φυσικό της κάλος και τις αρχαιότητες- σαν μια ευκαιρία επένδυσης και σχεδιάζουν να αποτελειώσουν αυτόν τον ιερό και ιστορικό τόπο που έμεινε ανέγγιχτος από την εποχή του Ησίοδου, καθιστώντας αβέβαιο το μέλλον της περιοχής μετά από 3000 χρόνια.

Η προτεινόμενη διαδρομή, με αφετηρία το χωριό Άσκρη, κινείται αρχικά βόρεια, κατηφορίζοντας ως το χωριό Μαζί και στη συνέχεια προς τα δυτικά, μέχρι την  Ευαγγελίστρια.  Από εδώ ανηφορίζει για 5 χλμ. στις πλαγιές του Ζαγαρά, μέσα σε πυκνό ελατοδάσος, ενώ τα τελευταία 12 χλμ. αποτελούν μια απολαυστική κατάβαση μέσα από την κοιλάδα των Μουσών ως την αφετηρία. Το τερέν και οι κλίσεις δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερες δυσκολίες καθιστώντας τη διαδρομή ιδανική και για ποδήλατα τύπου gravel, ενώ η ποικιλία και οι συχνές εναλλαγές του τοπίου, δίνουν την εντύπωση ότι ποδηλατούμε σε περισσότερες από μια διαδρομές. Η παρουσία 2 χωριών και τουλάχιστον 3 πηγών, εξασφαλίζει τον ανεφοδιασμό και δύο μπουκαλάκια νερό είναι αρκετά για την ολοκλήρωση της διαδρομής.