ΑΡΧΑΙΑ ΣΙΚΥΩΝΑ

Η διαδρομή ξεκινά από το Βασιλικό Κορινθίας (Αρχαία Σικυώνα), ένα μικρό χωριό χτισμένο στην νοτιοανατολική άκρη ενός τριγωνικού οροπεδίου με υψόμετρο 140μ. Εντυπωσιακή είναι η κεντρική βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Τριάδας, χτισμένη τον 13ο αιώνα, στην οποία «αξιοποιήθηκαν»  πέτρες και μάρμαρα από αρχαίους ναούς και κτίσματα της αρχαίας Σικυώνας. Ο σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Σικυώνας βρίσκεται στα δυτικά του χωριού.

Η αρχαία Σικυώνα, αν και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα τέχνης της αρχαιότητας, έμελλε να μείνει στη σκιά της διάσημης Κορίνθου. Το αρχικό όνομα της περιοχής ήταν Αιγιάλεια και η πόλη μετονομάστηκε σε Σικυώνα προς τιμήν του Σικυόνος, του μυθικού ήρωα και πρώτου οικιστή της πόλης. Η αρχαϊκή και κλασική Σικυώνα ήταν παραθαλάσσια και βρισκόταν περίπου εκεί που είναι το σημερινό Κιάτο. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Δημήτριος μετέφερε την πόλη ψηλότερα, στους ανατολικούς πρόποδες της αρχαίας ακρόπολης, κοντά στο σημερινό χωριό Βασιλικό.

Η Σικυώνα ήταν μία από τις ισχυρότερες πόλεις του ελληνικού κόσμου, γνωρίζοντας  μεγάλη ακμή κατά την αρχαϊκή και ελληνιστική περίοδο, υπό την τυραννία των Ορθαγοριδών, και ιδιαίτερα του Κλεισθένη, παππού του Κλεισθένη των Αθηνών, ο οποίος θεμελίωσε τη δημοκρατία. Μια ένδειξη της ακμής αυτής της πόλης-κράτους είναι ο θησαυρός των Σικυωνίων (5ος αι. π.Χ.) στους Δελφούς, που εντυπωσιάζει όποιον επισκεφθεί τον ομώνυμο αρχαιολογικό χώρο. Εξάλλου, οι Συκιώνιοι υπήρξαν οι πρώτοι Πελοποννήσιοι που έκοψαν νομίσματα (550 π.Χ.) με την κεφαλή της θεάς Αρτέμιδος. Από την αρχαϊκή περίοδο, η Σικυώνα διακρίθηκε στη γλυπτική, τη ζωγραφική και τη μεταλλοτεχνία. Ο Σικυώνιος γλύπτης Κάναχος, που έζησε στα τέλη του 6ου αι. π.Χ., εισήγαγε την κατασκευή κολοσσιαίων αγαλμάτων και πολλοί διάσημοι γλύπτες της εποχής ακολούθησαν μετατρέποντας τη  Σικυώνειο γλυπτική στην κορυφαία σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ ο  διάσημος ζωγράφος Εύπομπος ο Σικυώνιος έβγαλε μερικούς από τους πιο γνωστούς καλλιτέχνες της αρχαιότητας, όπως ο Πάμφιλος  ο ευνοούμενος ζωγράφος του Μεγ. Αλεξάνδου,  Απέλλης και ο γλύπτης Λύσιππος. Η ευημερία της Σικυώνας διεκόπη σταδιακά, όταν λεηλατήθηκε από τους Αχαιούς και επλήγη από δύο ισχυρούς σεισμούς (153 π.Χ., 141 π.Χ.) Μετά την καταστροφή της Κορίνθου από τους Ρωμαίους το 146 π.Χ., η Σικυώνα γνώρισε νέα άνθηση, αλλά το 87 π.Χ. λεηλατήθηκε από τον Σύλλα περνώντας οριστικά στα βιβλία της ιστορίας. Ενδεικτικό της σπουδαιότητας της Σικυώνας για τον αρχαίο κόσμο αποτελεί το γεγονός ότι αναφέρεται σε πληθώρα έργων ανά τους αιώνες. Η κωμωδία “Σικυώναι” που έγραψε τον 4ο αιώνα π.Χ. ο Μένανδρος σχετίζεται με τους πολίτες της Σικυώνας. Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ στο έργο του Αντώνιος και Κλεοπάτρα αναφέρει ότι η σύζυγος του Μάρκου Αντώνιου Φουλβία πέθανε στην Σικυώνα, ενώ ο Φρήντριχ Χαίλντερλιν ξεκινά το έργο του “Υπερίων” (1797) με την φράση “η παραδεισένια πεδιάδα της Σικυώνας”.

Ως αφετηρία της διαδρομής ορίζεται η πλατεία της Σικυώνας, 5 χλμ. νότια του Κιάτου.  Τα πρώτα χιλιόμετρα διανύονται ευχάριστα κατά μήκος του ποταμού Ελισσώνα, σε εναλλασσόμενους χωματόδρομους και παλιούς ασφαλτόδρομους με ήπιες κλίσεις. Μετά τη Μονή του Αγίου Στεφάνου, το φαράγγι στενεύει, η διαδρομή εγκαταλείπει την κοίτη και κερδίζει απότομα υψόμετρο μέσα από ελαιώνες, προσφέροντας όμορφες θέες προς το φαράγγι και τα γύρω βουνά, καταλήγοντας στο χωριό Κρυονέρι. Η ανηφόρα έχει ουσιαστικά τελειώσει, και το καφενείο με τους ευγενέστατους ιδιοκτήτες είναι συνήθως ανοιχτό, ακόμα και τις καθημερινές του χειμώνα, οπότε μια σύντομη στάση σχεδόν επιβάλλεται.

Στη συνέχεια, η διαδρομή βουτάει ξανά στο φαράγγι, με την πυκνή βλάστηση και διασχίζει για τελευταία φορά τον ποταμό λίγο κάτω από ένα Οθωμανικό πέτρινο γεφύρι. Μια τελευταία, μικρή ανηφόρα οδηγεί στην εντυπωσιακή κορυφογραμμή της ανατολικής πλευράς του φαραγγιού. Η κατάβαση που ακολουθεί είναι απολαυστική, με ήπιες κλίσεις και καλό τερέν, ενώ οι αξέχαστες θέες προς τον Παρνασσό, τον Ελικώνα και τον Κορινθιακό Κόλπο, με τις Αλκυονίδες Νήσους και το ακρωτήρι του Ηραίου, προσφέρουν ένα μοναδικό θέαμα. Λίγο πριν την επιστροφή στην αφετηρία βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος της Σικυώνας, με το φανταστικό αρχαίο θέατρο της ελληνιστικής περιόδου και το ιδιαίτερο αρχαιολογικό μουσείο στεγασμένο σε αναπαλαιωμένο ρωμαϊκό λουτρό.